Batuhan Şahin

Sabahları dünyayı fethedecek kadar iradeli hissederken gece yarısı neden eski sevgiliye mesaj atıyor ya da diyeti bozuyoruz? Bilim buna 'Karar Yorgunluğu' diyor. İrademizin bir pili var ve akşam olduğunda o pil bittiği için beynimiz en tehlikeli moda geçiyor.

Tarihin en büyük suçlarını işleyenler zannettiğimiz gibi sadist canavarlar olmayabilir mi? Hannah Arendt, Nazi bürokratı Adolf Eichmann'ın yargılanmasını izlerken insanlığın yüzleşmekten korktuğu o buz gibi gerçeği gördü: Kötülük, bazen sadece 'işini yapmakla' başlar.

İkinci Dünya Savaşı'nda geri dönen uçaklardaki mermi deliklerini inceleyen generaller çok büyük bir hata yapmak üzereydi. Onları durduran matematikçi Abraham Wald, bize 'Hayatta Kalanlar Yanılgısı'nı ve neden sadece kazananların hikayesini dinlemememiz gerektiğini öğretti.

Neden fakir kalmanın maliyeti, zengin olmaktan daha yüksektir? 'Bot Teorisi' üzerinden, ucuz ürünlerin bizi nasıl daha büyük bir borç batağına sürüklediğinin ekonomik ve sosyolojik analizi.

Trakya'nın bereketli bağlarından süzülen, hardal tohumunun simyasıyla alkolleşmesi önlenen kadim bir şifa kaynağı. 1930 yılında Atatürk'ün tadıp 'Bunu milli içecek yapın' vasiyetini bıraktığı, ancak kuytuda kalmış o muazzam lezzet: Hardaliye.

Bazı fikirler, sadece varlıklarından haberdar olduğunuz için bile size zarar verebilir. Bu, internetin en karanlık köşelerinden çıkan ve okuduğunuz an sizi gelecekteki bir dijital tanrının 'hedefi' haline getiren o düşünce deneyinin hikayesidir.

Orhan Pamuk'un başyapıtı, sadece imkansız bir aşkın hikayesi değil; zamanı durdurma arzusunun ve eşyaların bize sunduğu o tuhaf tesellinin romanıdır. Mutluluk, bir anda mı gizlidir yoksa o anı hatırlatan bir izmaritte mi?

Epstein dosyası bir magazin haberi değil, 'Gözleri Tamamen Kapalı' bir kabusun ifşasıdır. Gücün, paranın ve dokunulmazlığın yarattığı o karanlık perde, ilk kez bu kadar net yırtıldı.

Yapay zeka kod yazmayı bitirmiyor ama 'dijital zanaatkarlığı' öldürüyor olabilir. Artık siyah ekranlara büyü yapan sihirbazlar değil, makineleri yöneten editörlere dönüşüyoruz.

Ev özleminin (Heimweh) tam zıddı olan Fernweh, hiç gitmediğimiz coğrafyalar için çektiğimiz o garip sancıdır. Ruhumuzun eksik parçasını haritada arama ve 'başka bir yerde' mutlu olma illüzyonudur.